نمره منفی تخلفات رانندگی
نمره منفی تخلفات رانندگی در ایران یک سیستم امتیازدهی است که برای کاهش تخلفات رانندگی و افزایش ایمنی جادهها طراحی شده است. در این سیستم، برای برخی از تخلفات رانندگی، علاوه بر جریمه نقدی، به رانندگان نمره منفی تعلق میگیرد. اگر مجموع این نمرههای منفی از یک حد مشخص بیشتر شود، ممکن است گواهینامه رانندگی فرد بهطور موقت یا دائم توقیف شود.
برخی از تخلفات رایجی که نمره منفی دارند، عبارتند از:
- عبور از چراغ قرمز: ۵ نمره منفی
- رانندگی با سرعت غیرمجاز: ۴ نمره منفی
- سبقت غیرمجاز: ۵ نمره منفی
- عدم رعایت حق تقدم: ۳ نمره منفی
- نداشتن مدارک رانندگی: ۳ نمره منفی
حداکثر نمره منفی که راننده میتواند جمع کند، بسته به نوع گواهینامه متفاوت است. برای مثال، اگر نمره منفی رانندهای به ۳۰ برسد، گواهینامه او بهطور موقت توقیف خواهد شد و باید دورههای آموزشی رانندگی را بگذراند تا مجدداً گواهینامهاش را دریافت کند.
یکی از موارد جرایم رانندگی، جریمه نمره منفی گواهینامه است. حال اگر فردی غیر از مالک، راننده خودرو باشد، و به واسطه تخلف رانندگی، نمره منفی برای مالک ثبت گردد، نحوه احقاق حق مالک خودرو به چه شکل می باشد؟ مرجع رسیدگی کننده کجاست؟
مستفاد از تبصره 3 ماده 7 و قسمت اخیر ماده 4 قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی مصوب 1389، شخصی که با ادعای اینکه راننده خودرو نبوده است به احتساب نمره منفی معترض باشد، حق اعتراض به واحد رسیدگی به اعتراض نسبت به برگههای جریمه تخلف رانندگی موضوع ماده 5 این قانون را دارد و واحد مربوطه پس از رسیدگی و احراز ادعای شخص معترض تصمیم مقتضی در رفع اثر از نمره منفی را اتخاذ مینماید.
توجه: مالک به اصل قبض جریمه معترض نبوده و تنها به این معترض میباشد که نمره منفی جرایم از سوابق ایشان پاک شود.
برابر ماده 7 قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی، هیئتهایی برای رسیدگی به تخلفات وجود دارد که در این هیئتها، اعتراض رانندگان شنیده و با در اختیار قرار دادن یک فرم اعتراض، ثبت میشود. این اعتراضات، به صورت دقیق بررسی شده و اگر اعتراض وارد باشد، برای قاضی ارسال میشود. راهنمایی و رانندگی راسا نمیتواند این تخلفات را حذف کند و حتماً یک نفر قاضی در این هیئت حضور دارد که بر اساس نظر راهنمایی و رانندگی و افسر کارشناس، آن را مورد بررسی قرار داده و حذف کند.
(منبع: نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه شماره 63/1403/7 مورخ 4/6/1403)
بیشتربخوانید: مجازات رانندگی بدون گواهینامه
سوالات متداول
۱. نمره منفی تخلفات رانندگی چیست؟
نمره منفی سیستم امتیازدهی است که به تخلفات رانندگی مهم و خطرناک اختصاص داده میشود. در صورتی که راننده مرتکب برخی از تخلفات مشخص شود، علاوه بر جریمه نقدی، نمره منفی نیز دریافت میکند.
۲. چه تخلفاتی نمره منفی دارند؟
تخلفات خطرناکی مانند عبور از چراغ قرمز، سبقت غیرمجاز، رانندگی با سرعت غیرمجاز، نداشتن مدارک رانندگی و عدم رعایت حق تقدم دارای نمره منفی هستند.
۳. اگر نمره منفی من به حد مشخصی برسد چه میشود؟
اگر مجموع نمرههای منفی شما به حد مشخصی برسد (برای مثال ۳۰ نمره)، گواهینامه رانندگی شما توقیف میشود. برای بازپسگیری گواهینامه باید دورههای آموزشی را طی کنید.
۴. چگونه میتوانم نمره منفی خود را کاهش دهم؟
در برخی موارد، اگر راننده در یک بازه زمانی مشخص (مثلاً یک سال) بدون تخلف رانندگی کند، نمرههای منفی قبلی بهطور خودکار حذف میشوند.
۵. نمره منفی تا چه زمانی در سوابق رانندگی باقی میماند؟
نمرههای منفی تا زمانی که به حد توقیف گواهینامه نرسند، معمولاً در سوابق رانندگی باقی میمانند. اما اگر راننده بدون تخلف به رانندگی ادامه دهد، پس از مدتی این نمرهها حذف میشوند.
۶. آیا امکان اعتراض به نمره منفی وجود دارد؟
بله، اگر راننده معتقد باشد که نمره منفی به اشتباه برای او ثبت شده است، میتواند به مراجع قانونی مربوطه اعتراض کند و مدارک لازم را ارائه دهد.
۷. آیا نمره منفی برای انواع مختلف گواهینامهها متفاوت است؟
بله، بسته به نوع گواهینامه و وسیله نقلیه، سقف نمره منفی و عواقب آن ممکن است متفاوت باشد.
