مشارکت مدنی بانک

مشارکت مدنی بانک چیست؟

مشارکت مدنی بانک،یکی از کارهایی که بانک‌ها برای ارتقای فعالیت‌های اقتصادی در بخش‌هایی مثل خدمات، تولید،‌ بازرگانی و یا پیمانکاری انجام می‌دهند، این است که بخشی از سرمایه‌ای که در واحد مورد نظر در گردش است را با یک قرارداد مشارکت مدنی تامین می‌کنند. این کار باعث تسهیل فعالیت‌های اقتصادی می‌شود و طبق تعریف می‌تواند سهمی نقدی یا غیرنقدی متعلق به اشخاص حقیقی یا حقوقی باشد. کسانی که به دنبال مشارکت مدنی بانک باشند، با توجه به کارایی قرارداد و مفاد آن می‌توانند از تسهیلات بانک استفاده کنند.

مطابق تبصره ماده 2 بخشنامه اجرایی مشارکت مدنی، موضوع مشارکت باید مشخص باشد و شعب بانک ها مکلفند پیش از انعقاد قرارداد مشارکت مدنی، عملیات موضوع قرارداد را مورد بررسی و تدقیق قرار داده و اطمینان حاصل نمایند که اصل سهم الشرکه بانک و سود مورد انتظار ناشی از قرارداد مشارکت مدنی و معاملات ناشی از آن، در مدت قرارداد قابل برگشت است و اعتبار گیرنده توانایی تسویه قرارداد مشارکت را دارد.

سرمایه قرارداد مشارکت مدنی

قرارداد مشارکت مدنی زمانی تحقق می یابد که شرکا مطابق مفاد قرارداد، سهم الشرکه نقدی خود را در حساب مخصوصی که به همین منظور در بانک افتتاح می شود واریز نمایند. اگر تمام یا بخشی از سهم الشرکه غیر نقدی باشد، پس از تقویم و ارزیابی به مدیر یا مدیران شرکت تسلیم شود.

حداكثر مشاركت بانك ها در هر قرارداد مشارکت مدني به میزان 80% كل سرمايه آن تعيين مي‏گردد. سهم الشرکه شرکای قرارداد مشارکت مدنی ممکن است همزمان با انعقاد قرارداد به صورت کلی پرداخت شده یا در دفعات متعدد پرداخت شود.

مدت قرارداد مشارکت مدنی

مدت قرارداد مشارکت مدني باتوجه به اقتضاي فعاليت و موضوع قرارداد به تشخيص بانک‌ها و موافقت شريک، در ابتداي قرارداد تعيين مي‌گردد. اگر موضوع قرارداد مشارکت مدنی امور تولیدی، صنعتی، معدنی، کشاورزی، احداث مسکن و ساختمان و یا طرح های جدید خدماتی باشد، حداکثر مدت قرارداد سه سال خواهد بود. درصورت لزوم و وجود توجيهات کافي و درصورتي که طرح در پايان مدت قرارداد به اتمام نرسيده باشد، قرارداد مشارکت مدني، مشروط به تصويب هيات مديره بانک ذيربط قابل تمديد است.

مدیر قرارداد مشارکت مدنی

وفق ماده 11 بخشنامه اجرایی قرارداد مشارکت مدنی، اداره امور شرکت مدنی طبق قرارداد بر عهده بانک معطی تسهیلات یا شرکا دیگر خواهد بود. مرسوم است که شخص حقیقی اعتبار گیرنده یا مدیر شخص حقوقی اعتبار گیرنده به عنوان مدیر برگزیده می شود. بانك‏ها مكلفند در قرارداد مشاركت مدني تصريح نمايند كه مدير يا مديران شركت‏هاي مدني كه طبق اين مقررات تشكيل مي‏شوند بيش از مال الشركه واريز شده به حساب و يا تحويل شده به مدير يا مديران شركت مجاز به انجام معامله و قبول تعهدات مالي نمي باشند.

وظایف بانک در قرارداد مشارکت مدنی

بانک ها موظفند بر حسن اجرای قراردادهای منعقده موضوع قرارداد مشارکت مدنی تا خاتمه موضوع مشارکت و تسویه حساب کامل قرارداد، نظارت لازم و کافی را به عمل آورند.

سود بانک ها در قرارداد مشارکت مدنی

حداقل سود مورد انتظار در مورد معامله و يا معاملات موضوع قراردادهای مشارکت مدني كه طبق مقررات مربوطه تشكيل مي‏شود، توسط شوراي پول و اعتبار تعيين خواهد شد. حداقل و يا حداكثر نسبت سهم سود بانك‏ ها در عمليات مشاركت مدني نیز توسط شوراي پول و اعتبار تعيين خواهد شد. بانک ها مکلف به رعایت مصوبات شورای پول و اعتبار می باشند.

تامین قرارداد مشارکت مدنی

مطابق ماده 14 بخشنامه اجرایی قرارداد مشارکت مدنی، بانك‏ها مي‌توانند جهت  حصول اطمينان از حسن اجراي قرارداد مشاركت مدني خود از طرف مقابل در قرارداد تامين كافي اخذ نمايند.

تسویه قرارداد مشارکت مدنی

قرارداد مشارکت مدنی پس از اتمام موضوع شرکت تسویه و مرتفع خواهد شد و بانک ها مکلفند نحوه تسویه را در متن قرارداد قید نمایند.

فروش اقساطی سهم الشرکه بانک ها پس از پایان قرارداد مشارکت مدنی

به موجب تبصره 2 ماده 1 بخشنامه اجرایی قرارداد مشارکت مدنی، بانک ها می توانند سهم الشرکه خود در قراردادهای مشارکت مدنی را از طریق قرارداد فروش اقساطی واگذار نماید. انعقاد قرارداد فروش اقساطی در این موارد در زمان خاتمه قرارداد مشارکت مدنی مجاز می باشد.

مواردی که می‌توان در آنها از عقد مشارکت مدنی بانک استفاده کرد، عبارتند از:

– تولید و فروش محصول

– واردات ماشین آلات، مواد اولیه و ابزار کار

– واردات کالا به قصد فروش

– صادرات کالا

– بازرگانی داخلی

– احداث مسکن انفرادی و انبوه سازی

– بخش خدمات

توجه داشته باشید که وقتی می‌خواهید قراداد را بنویسید باید این موارد حتما مشخص باشند:

• موضوع معامله
• سرمایه لازم برای مشارکت
• وثیقه‌ّایی که گذاته می‌شود
• بهای کالا و همچنین هزینه‌های تقریبی و قیمت تمام شده
• قیمت فروش و نحوه آن
• نسبت سهم سود بانک و متقاضی
• مدت قرارداد

نکته حائز اهمیت این است که حداکثر سهمی که بانک در این مشارکت می‌تواند داشته باشد، ۸۰٪ کل سرمایه است.

قرارداد مشارکت مدنی چیست؟

قرارداد مشارکت مدنی در واقع نمونه قرارداد بین دو نفر است که طی آن، افراد حقیقی یا حقوقی سرمایه نقدی یا غیر نقدی خود را با هم به اشتراک می‌گذارند تا یک کار معینی در زمینه توسعه اقتصادی در زمینه تولیدی، بازرگانی و خدماتی انجام شود. این قرارداد مدت معینی دارد.

مدارک مورد نیاز برای قراداد مشارکت مدنی شامل موارد زیر می‌شود:

• درخواست کتبی مشتری
• مدارک شناسایی متقاضی
•  اصل شناسنامه، رونوشت شناسنامه، مجوز نوع فعالیت برای افراد حقیقی و اساسنامه، شرکت نامه، آگهی روزنامه رسمی ‌و آخرین تغییرات روزنامه رسمی بریا افراد حقوقی
• اگر کالایی که مشارکت روی آن صورت گرفته است، وارداتی باشد، پیش‌فاکتور خرید آن و مجوزهای واردات آن هم باید حتما آماده باشد.
• مدارک و مستنداتی که ثابت کند مشارکت معتبر است و اتفاق افتاده است.

مقالات پیشنهادی :

اصلاح آیین‌نامه اجرایی قانون مبارزه با پولشویی

آیین نامه جدید لایحه قانونی استقلال کانون وکلای دادگستری

بهترین ویژگی‌های وکیل بانکی

بهترین وکیل دعاوی بانکی در تهران

وکیل دعاوی بانکی |عدالت نو

وکیل بانک

تفاوت مشارکت مدنی و حقوقی

• یکی از اصلی ترین تفاوت های مشارکت مدنی و حقوقی در این است که مشارکت حقوقی توسط یک فرد حقوقی انجام می‌شود، اما مشارکت مدنی لزوما به این صورت نیست
• نکته دیگر آن است که در مشارکت حقوقی مرتبط با شرکت‏‌های سهامی عام، مسئولیت سهام‌داران توسط قوانین اداره شرکت‌‏های سهامی تعیین می‌شود، اما در مشارکت مدنی مسئولیت توسط همه شرکا تعیین می‌شود.
• مشارکت مدنی سرمایه نقدی را فقط از مالک موسسه تامین می‌کند، اما مشارکت حقوقی به این صورت نیست.
• در مشارکت مدنی سهمی که بانک می‌گذارد، می‌تواند در چند نوبت پرداخت شود.
• مشارکت حقوقی تنها برای شرکت‌های سهامی امکان‌پذیر است.
• مشارکت مدنی، ‌مشارکتی برای توسعه فعالیت‌ها در زمینه امور تولیدی، بازرگانی و خدماتی در مدت حداکثر یک سال است اما هدف مشارکت حقوقی، بلند مدت‌تر است.
• در مورد مشارکت حقوقی، در انتهای هر سال، بانک سود مشارکت را بین خود و متقاضی نسبت به سهم هر کدام تقسیم می‌کند، اما در مورد مشارکت مدنی باید نحوه تسویه سود از همان ابتدا مشخص باشد و بانک مانند دیر سهامداران نیست.
• بعد از اتمام قرارداد مشارکت مدنی، قرارداد با توافق طرفین قابل تمدید است، اما در مورد مشارکت حقوقی بانک باید تصمیم بگیرد که قراداد تمدید شود یا نه.

دستورالعمل مشارکت مدنی بانک مرکزی

• اولین شرط این است که باید موضوع مشارکت مشخص باشد و تسهیلات تنها در صورتی به متقاضی تعلق می‌گیرد که همه جوانب توسط کارشناس دارای صلاحیت بررسی شود.
• –        بانک حداکثر می‌تواند تا ۸۰٪ کل سرمایه لازم برای کار را در مشارکت مدنی تامین کند. مگر اینکه مشارکت مدنی از نوع صادراتی L.C باشد.
• سهمی که بانک تامین می‌کند، چه نقدی و چه غیرنقدی باید یک جا واریز شود و همانطور که پروژه عملیاتی پیش می‌رود، متقاضی مشارکت مدنی می‌تواند از حساب برداشت کند.
• مشارکت مدنی پس از اتمام قرارداد و با درخواست مشتری می‌تواند به فروش اقساطی تبدیل شود.
• طبق دستورالعمل بانک مرکزی، مدت قرارداد مشارکت مدنی محدود است و کل فعالیت و قرارداد باید تا حداکثر یک سال تمام شود. البته در شرایط خاص و با تشخیص بانک این مدت می‌تواند بیشتر هم بشود.
• نرخ سود طرفین، باتوجه به نوع فعالیت متقاضی متغیر می‌باشد و مقدار ثابتی ندارد.

تسهیلات مشارکت مدنی چیست؟

مشارکت مدنی بانک به خودی خود نوعی تسهیلات محسوب می‌شود و بانک می‌ةواند این تسهیلات را در اختیار بخش‌های خصوصی، دولتی و تعاونی مجاز قرار دهد. اما طبق سیاست‌های جدید بانک مرکزی، هر کسی که متقاضی دریافت این مشارکت مدنی است، باید  مبلغ ۵-۳۰٪ کل وام را در یک حساب جاری قرض الحسنه غیر قابل برداشت تا پایان مدت تسهیلات سپرده گذاری کند. بنابراین با در نظر گرفتن این میزان سپرده، نرخ سود تسهیلات دریافتی حداقل ۲۸٪ است.

البته سیاست‌های سپرده‌گذاری هر بانک با توجه به میزان درآمد آن متفاوت است.

نمونه قرارداد مشارکت مدنی

ماده 1:طرفین قرارداد

طرف اول : آقای ……..  با شماره ملی ……. به نشانی ……….. که ازین پس عامل نامیده می شود.

طرف دوم : آقای …….. با شماره ملی ……. به نشانی ………… که ازین پس مالک نامیده می شود.

ماده 2: موضوع قرارداد

عبارت است از مشارکت در زمینه تأسیس و اداره مرکز ………. .

ماده 3: آورده طرفین

آورده مالک : عبارت است : …………. .

آورده عامل : عبارت است : …………. .

ماده 4: مدت قرارداد

عبارت است از  …. سال تمام شمسی از تاریخ …. تا تاریخ …. که با توافق طرفین قابل تمدید است.

ماده 5: نحوه تقسیم سود

از قرار … درصد در ماه که از سوی عامل به مالک پرداخت می شود. عامل سود را تا مبلغ …… تومان تضمین می نماید.

ماده 6: شرایط قرارداد

1- عامل حق هر گونه فسخ را از خود سلب و ساقط می نماید. ولی مالک هر زمان بخواهد می تواند قرارداد را فسخ کند.

2- مسئولیت پاسخگویی به کلیه مخاطبین …… در خصوص مسائل مالی و بدهی ها و مراجعین در هر مورد به طور کامل با عامل است و مالک در این خصوص مسئولیتی ندارد.

3- طرف اول و عامل حق واگذاری منافع موجود در این قرارداد را به غیر ندارد مگر با رضایت مالک.

4- مالک حق انعقاد قرارداد یا واگذاری این مجوز را تا زمان بقاء این قرارداد با شخص دیگر ندارد.

امضاء طرف اول                                                                                                 امضاء طرف دوم

صورتجلسه توافقات

به موجب این صورتجلسه که بین آقایان …. و ….. منعقد می شود طرفین بدین وسیله بین خود تعهد و توافق می نمایند که کلیه اموال و دارایی ها و عایدی که ناشی از تأسیس ….. است، بالمناصفه بین ایشان مشترک است. به عبارت دیگر هر آنچه که در قرارداد مشارکت مدنی مورخ ……. داخل در سهم آقای ………. قرار گرفته است متعلق به هر دو نامبردگان این صورتجلسه است. این صورتجلسه و قرارداد در رابطه بین طرفین اعتبار کامل داشته و غیرقابل عدول است و عدم انجام مفاد آن علاوه بر امکان الزام برای متعهدله و زیان دیده وجه التزامی از قرار …….. تومان به همراه خواهد داشت. طرف دوم قرارداد مورخ ……….، آقای ……..، نیز در جریان این توافق بوده و با آن موافق است و موافقت ایشان با امضاء ذیل این صورتجلسه خواهد بود.

امضاء طرف اول                                                                                             امضاء طرف دوم

نمونه قرارداد مشارکت مدنی پزشکی

• ماده ۱-عنوان قرارداد
• ماده ۲-مشخصات طرفین در قرارداد مشارکت پزشکان
• ماده ۳-موضوع قرارداد مشارکت پزشکان
• ماده ۴-زمان و مکان قرارداد مشارکت پزشکان
• ماده ۵-میزان آورده طرفین قرارداد
• ماده ۶-تعیین نحوه پرداخت سود و زیان و هزینه‌ها
• ماده ۷-محرمانگی اطلاعات در قرارداد
• ماده ۸-مرجع حل اختلاف
• ماده ۹-نسخ قرارداد
• ماده ۱۰-امضای طرفین قرارداد

تمدید قرارداد مشارکت مدنی

همانطور که گفته شد، قرارداد مشارکت مدنی مدت محدودی دارد و بعد از یک سال به اتمام میرسد. اگر قرار باشد این قرارداد تمدید شود، بانک کسی است که می‌تواند در این مورد تصمیم بگیرد و متقاضی صاحب‌نظر نیست.

ابطال قرارداد مشارکت مدنی

برای باطل کردن قرارداد مشارکت مدنی باید چند نکته را در نظر داشته باشید:

• در صورتی که دلیل موجهی برای فسخ قرارداد وجود نداشته باشد، هیچ کدام از طرفین مشارکت نمی‌توانند آن را فسخ کنند و در صورتی که بخواهند ان کار را بکنند، باید خسارت ان را بپردازند.
• امکان فسخ قرار به صورت یک طرفه وجود ندارد، مگر اینکه این حق برای آن طرف در قرارداد اولیه ذکر شده باشد.
• برای اینک بتوان قرارداد مشارکت مدنی را ابطال کرد، دو راه وجود دارد: یکی توافق بین دو طرف است که یک مدت زمان معینی را برای فسخ قرارداد در نظر بگیرند و روش دیگر این است که قانون به طور مستفیم وارد موضوع شود و اگر منافع یکی از طرفین به خطر افتاده و ضرری متوجه او شده است، حق ابطال قرارداد را برای او قائل شود.

سوالات متداول مشارکت مدنی بانک

عدالت نو | مشارکت مدنی بانک